Tuesday, 9 December 2014



HMING  
- Kima Chawhte  (LZ Feb. 2010)
Miin,‘Lalfamkim’ min tih hian ka famkim vanga ‘ei’ ka ni lova, ka hming a nih avanga ‘ei’ mai ka ni zawk tih hi ka lo va inhre har tak em! Chuti nilo se chuan dawt hi ka sawi ngun awm vei te ka ti mai mai. ‘Fam-a’ min tih ngat phei hi chuan mitthi tawngthei te ka inchan rum rum nia! Pu Sap-a pawh Mizo tho a lawm le. Hming pum hi a lo va han pawimawh tak em! Engpawh nise kan hming hi a putu hian kan zawm tur leh kan nunpui tur lam ni lovin miten min hriat hran theihna tura min lo phuah a ni mai. Zawm kim vek tur phei chu nise... Mizote hian hming hi kan nei tha hlawm ropui si a, khawvelah hian a buai ber kan ni lovang tih tunge sawi thei?
    Zohmingmawia te hi an hming bulah chuan James tih te a lo awm leh daih a, Lawmi te an tum bur bur si na khawvelah hian Jacob-a chuan ‘Bumtu’ nih kher chu a duh miah lovang tih ka sawi ngam sak. Jenny-i te hi a Mizo tawngin ko dawn ta ila chuan an hawi tauh hmak ka ring deuh. Awma, Chungnungbera, Jehova, Lalber tih te hi Pathian tihna a nih vek chuan Elizabeth-i te hian Eli an ni(?) tih an  inhriat ang bawkin  Liz/Lizzy/Beth/Bethsy tih te pawh hi an ‘ei’ pui ve tur a ni dawn lawm ni? Mahni khuaah chuan Isaka, mi khuaah chuan Isaac tih te pawh an awm kha! Mahse Joseph tih leh Mary tih hi chu khawi hmunah mah hian Josefa tih leh Mari tia an koh awm ka la hre miah lo bawk. Margareth i te hian  Rita- i an ni tel tih hi inhre tak  maw. Robert-a ka hriat paw’n Bobby tih chu a duh miah lo!! Ka thianpa Richard a pawh hi Dick tiin ka la ko miah lo bawk, ei ve tak maw. Black Box pawh a dum a nih a, Velvet Ant pawh khuai a nih theih tho chuan German rim nam miah lo paw’n Jerry-a te a  nih theih anga  Vai pawh Zokima a ni thei tho!!

    Tin, hming hi hnam zia leh nunphung, chhungkua leh thlah kal zelah an chhawm ve thin bawk entirnan- Jochanan tih chu Hebrew (Hebrai), German-ah chuan Johann, sap ho chuan John tiin, Scottish ho chuan Ian an ti ve leh thung ang a,  Johan-a tiin Mizo chuan kan sawi a ni lawm ni?. John a fapa Andrew a chu Andrew Johnson tiin, chutiang zelin Jacobson, Jackson, Peterson tihte etc. Mahse Mizoramah chuan Pu Mawia fapa pawh Johnson-a te an ni daih thei nia mawle!! Farnu nei hi Pahlira nise chuan kan nuih nasa ngawt ang ka ti!!! A pawi em ni, Vanlalsailova pawh hi Sailo ni lovin Pachuau a ni ve daih tho a lawm.
    Thilsiam chhuah pawh hi mihring hming (mihring hming a ni bik em ka hre lo) an puttir sawi tur a tam mai, chung zingah chuan tunlaia kan hriatlar tak mai Bluetooth pawh hi kum zabi 10 na laia Denmark lal King Henry Bluetooth a hming chawia an phuah daih kha a lo ni a. Keini Mizoramah pawh Lalsangzuali kan nei ve tho a lawm mawle!  Heti khawpa kan Mizo hming put tur a tam em em laia a awmzia leh a kawh pawh kan hriat hawt loh han put ngawt mai te chu(h) ka ti deuh thin. E! ka hre chhuak leh si, a nalh vang ni hmiang! Vai hming pu chu awm sela ka nuih a za awm hle si. “Names doesn’t matter” tia The Good The Bad And The Ugly tih film hmuhnawm tak maia an lo hmang pawh kha ka dem bik ta hran lo! NI MIAU HEK!!
    Han sawi zel takah chuan ‘Chairperson’ tih te pawh a lo lang. Kan thianpa in kan naupan laiin, ‘In zawhtepui hi a pa nge a nu’ tia min zawh tum kha ka la hre reng mai!! Hmeichhiain puipunna nikhua a chair an chan tak mai avanga chairperson tih tum tlat te hi a dik tawk lo thei ang. Ovelta Culp te, Miriam Silverman te hi an nihna chelh an ziahlanna ah chuan CHAIRMAN tiin zu han ziak vek a mawle (Britannica Encyclopaedia) Son of man te, Be a man te, Chingpirinu te Ketaminu te hian a nu leh a pa a thliar hrang lo ang bawk hian chairman han tih hian a nu leh a pa a thliar hrang lo kan tia nih chu.
    Infiamna chungchangah pawh hian football chu field ah khelh thin a ni a, boxing chu ring chhungah, chutiang bawkin chess, chinese checker te chu board ah kan khel thin. Mahse Draught leh Carrom hi chu a board nen kan sawi tel kher zel hi hriatthiam a har khawp mai. Certificate thleng thleng ziaka an dah pawh ka hmu tawh! Draught board khel leh Carrom board pen hi kan lo tam viau lo maw? Chess leh Chinese checker te hian “Ngatinge board tih min telh ve loh le” an ti ang tih ka lo hlauh pui thin nia mawle!!  He thu ziaktu ngei pawh hian Goodrej hi fridge emaw te ka ti tlat thian nia! Onida a nih chuan TV ni tura ka ngaih tlat hunlai kha a ngaihawm ngawt mai!!
   
    Kan hming bulah hian thumal lamtawi S, H etc. tih angreng te kan dah thin a. Kan lam rik dan hi a fuh chiah em aw ka ti deuh. Entirnan: Lalngurvuana Hmar chu H.Lalngurvuana tiin kan ziak thin a, a sawi a kan sawi chuan Eih (ABC a ‘H’) Lalngurvuana ti lovin Eih-chhi (A AW B a ‘H’ kan lam ang hian)  Lalngurvuana tih tur a ni. Chutiang bawkin S pawh Ee-si, F pawh  Ee-fi (Mizo tawng sawina an nih ve ve chuan) Mahse Henry Lalngurvuana a nih chuan H chu sap in ‘H’ an lam dan angin Eich tia lam ngei tur a ni (a lampum hi Henry a nih vangin). YMA te MUP te hi chu kan lam dik thlup mai. Hming bula lamtawi mawlh mai hi i fimkhur ang u, lam chang riau a kan inhriat hi bansan a hun. Heng bakah hian  JOUTE, SYLO, COLNEY, ROYTE, POONTE  tia mahni hnam hming ziaka sawisak ching kan la awm nia mawle. Heng ho hian langsar leh zahpah nei lo takin Mizo tawng diklo min zirtir a ni, hming chhumbung nei ho nen hian!!

Tuesday, 3 July 2012

Kut hlei thil mai mai..

Mamawii

Mosia  Picnic Spot 2011....a hreawm lutuk loh....kan la ngai dawn sia....
Tete-i